We use cookies

We use cookies and other tracking technologies to improve your browsing experience on our website, to show you personalized content and targeted ads, to analyze our website traffic, and to understand where our visitors are coming from. By browsing our website, you consent to our use of cookies and other tracking technologies.

Hasselt in de Eerste Wereldoorlog: Karel Cosemans gedood door Duitse kogel wegens zingen Brabançonne

by Jos Sterk
by Jos Sterk

De ‘Groote Oorlog’ heeft ook door Hasselt een schokgolf gejaagd. Bij de inval van de Duitsers in 1914 werden bij een vuurgevecht in de buurt van de hoofdkerk 2 Duitse ulanen gedood en eentje gewond. Bij de schietpartij waren Belgische rijkswachters betrokken en geen francs-tireurs zoals de Duitse legerleiding eerst vermoedde. Toch vielen er bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog op Hasselts grondgebied enkele onschuldige slachtoffers. We denken daarbij op de eerste plaats aan vader en zoon Gerard en uiteraard ook aan Karel Cosemans. Deze laatste werd gedood door een Duitse kogel wegens het zingen van de Brabançonne

Nieuw Limburg van 27 maart 1920 besteedde veel aandacht aan de zaak van Benoni Gerard, de 18-jarige aannemer uit Alken, die de dag na de slag van de zilveren helmen in Alken samen met zijn vader Jules door de Duitsers was gevangen genomen wegens verdacht van spionage en/of te zijn opgetreden als francs-tireurs (vrijschutters). Ze zouden namelijk inlichtingen hebben verstrekt aan het Belgisch leger. Beiden waren geboeid naar Hasselt gevoerd waar ze door een krijgsgerecht bij het station ter dood veroordeeld. Vader en zoon werden door twee soldaten neergeschoten aan de weg naar Stevoort (Runkstersteenweg) en belandden in een gracht. De vader was dood en van de zoon werd hetzelfde gedacht. De Duitsers hadden echter slecht gecontroleerd en de zwaargewonde Benoni werd in het geniep naar het ziekenhuis van Hasselt overgebracht. Hij bleef daar drie maanden in behandeling en keerde toen kreupel en ellendig terug naar Alken.

Aan het Hasselts station werd in 1915 ook de tiener Karel Cosemans door een Duits soldaat met twee schoten in de rug gedood, wegens het zingen van de Brabançonne. Maar in vergelijking met wat in andere steden gebeurde, werd Hasselt door de Duitsers nog relatief genadig behandeld. Dat had vooral te maken met de soldaat die in de eerste oorlogsdagen aan de Sint-Quintinuskerk gewond raakte en in het oud ziekenhuis werd verzorgd. Hij werd meermaals door de Duitsers ondervraagd, die wilden aan de weet komen door wie hij was beschoten. De ulaan hield vol dat het mannen met berenmutsen en witte tresjes op hun kostuum waren. De Duitsers waren gerustgesteld, er was sprake geweest van militair geweld en niet van ‘francs tireurs’ of gewapende burgers. Wanneer laatstgenoemden verantwoordelijk waren geweest, zou de stad waarschijnlijk volledig platgebrand zijn. Wat dus gelukkig niet is gebeurd.